Class 10 Science: Functional Group in Assamese. A simple Assamese explanation of what a functional group is, the main functional groups in Carbon and its Compounds (halo, alcohol, aldehyde, ketone and carboxylic acid), with examples and practice questions. English terms are given in brackets.
Last updated: 5 November 2026. Written by the Leepie team.
কাৰ্যকৰী মূলক কাক বোলে? (What is a functional group?)
হাইড্ৰ'কাৰ্বনৰ এটা বা অধিক হাইড্ৰ'জেন পৰমাণুৰ ঠাইত থকা যিকোনো পৰমাণু বা পৰমাণুৰ গোটে যৌগটোৰ ৰাসায়নিক ধৰ্ম নিৰ্ধাৰণ কৰিলে, সেই পৰমাণু বা পৰমাণুৰ গোটক কাৰ্যকৰী মূলক (functional group) বোলে। একেটা কাৰ্যকৰী মূলক থকা যৌগসমূহৰ ৰাসায়নিক ধৰ্ম প্ৰায় একে হয়।
প্ৰধান কাৰ্যকৰী মূলক (Main functional groups)
| যৌগৰ শ্ৰেণী (Class) | কাৰ্যকৰী মূলক | উদাহৰণ |
|---|---|---|
| হেলোএলকেন (Halo alkane) | −Cl, −Br (হেলোজেন) | ক্ল'ৰ'প্ৰ'পেন, CH₃CH₂CH₂Cl |
| এলকহল (Alcohol) | −OH | ইথানল, CH₃CH₂OH |
| এলডিহাইড (Aldehyde) | −CHO | ইথানেল, CH₃CHO |
| কিটোন (Ketone) | >C=O (কিটো) | প্ৰ'পানন, CH₃COCH₃ |
| কাৰ্বক্সিলিক এচিড (Carboxylic acid) | −COOH | ইথানইক এচিড, CH₃COOH |
নামকৰণৰ মূল ধাৰণা (Basic idea of naming)
কাৰ্বন শৃংখলাৰ কাৰ্বন সংখ্যা অনুসৰি নামৰ মূল অংশ: 1 কাৰ্বন = মেথ (meth), 2 = ইথ (eth), 3 = প্ৰ'প (prop), 4 = বিউট (but)। তাৰ লগত কাৰ্যকৰী মূলক অনুসৰি প্ৰত্যয় লগোৱা হয়: এলকহলৰ বাবে −ঔল (-ol), এলডিহাইডৰ বাবে −এল (-al), কিটোনৰ বাবে −অন (-one), কাৰ্বক্সিলিক এচিডৰ বাবে −অইক এচিড (-oic acid)।
উদাহৰণ: দুটা কাৰ্বনৰ শৃংখলা + −OH = ইথানল। দুটা কাৰ্বনৰ শৃংখলা + −COOH = ইথানইক এচিড।
সমগোত্ৰীয় শ্ৰেণী (Homologous series)
একেটা কাৰ্যকৰী মূলক থকা আৰু একে ধৰ্মৰ যৌগৰ শ্ৰেণীক সমগোত্ৰীয় শ্ৰেণী বোলে। এই শ্ৰেণীৰ ক্ৰমিক দুটা সদস্যৰ মাজত −CH₂− ৰ পাৰ্থক্য থাকে, অৰ্থাৎ আণৱিক ভৰৰ পাৰ্থক্য 14 u।
Practice questions
১. CH₃CH₂OH ৰ কাৰ্যকৰী মূলক কি? যৌগটো কোনটো শ্ৰেণীৰ?
কাৰ্যকৰী মূলক −OH। যৌগটো এলকহল (ইথানল)।
২. CH₃COOH ৰ কাৰ্যকৰী মূলক কি? নাম কি?
কাৰ্যকৰী মূলক −COOH (কাৰ্বক্সিলিক এচিড)। নাম ইথানইক এচিড।
৩. CH₃CHO আৰু CH₃COCH₃ ৰ কাৰ্যকৰী মূলকৰ পাৰ্থক্য কি?
CH₃CHO ত −CHO (এলডিহাইড) আছে আৰু CH₃COCH₃ ত >C=O (কিটোন) আছে।
Practise and revise with Leepie
Practise this chapter with Assamese MCQs. Download the Leepie app for free video lessons and practice questions, or see the Leepie books. Leepie is an independent learning app, not part of ASSEB or SEBA.