Class 9 Science: Balanced and Unbalanced Forces in Assamese. A simple Assamese explanation of force, balanced forces, unbalanced forces, and Newton’s laws of motion, with examples and solved problems. English terms are given in brackets.
Last updated: 5 November 2026. Written by the Leepie team.
বল কি? (What is force?)
বস্তু এটাক ঠেলা বা টনা দিয়া ক্ৰিয়াক বল (force) বোলে। বলে স্থিৰ বস্তুক গতি দিব পাৰে, গতিশীল বস্তুৰ বেগ বা দিশ সলনি কৰিব পাৰে, আৰু বস্তুৰ আকৃতিও সলনি কৰিব পাৰে। বলৰ একক নিউটন (N)।
সন্তুলিত বল (Balanced forces)
এটা বস্তুত ক্ৰিয়া কৰা দুটা বা অধিক বল যদি ইটোৱে সিটোক নাকচ কৰে, অৰ্থাৎ লব্ধি বল (net force) শূন্য হয়, তেন্তে সেই বলবোৰক সন্তুলিত বল বোলে। সন্তুলিত বলে বস্তুৰ গতিৰ অৱস্থা সলনি নকৰে: স্থিৰ বস্তু স্থিৰ হৈয়ে থাকে, আৰু সমবেগত চলি থকা বস্তু সমবেগতে চলি থাকে।
উদাহৰণ: (১) টেবুলৰ ওপৰত থকা কিতাপ: তললৈ অভিকৰ্ষ বল আৰু ওপৰলৈ টেবুলৰ প্ৰতিক্ৰিয়া বল সমান আৰু বিপৰীত। (২) দুয়োফালৰ পৰা সমান বলেৰে টনা ৰছী নচলে।
অসন্তুলিত বল (Unbalanced forces)
এটা বস্তুত ক্ৰিয়া কৰা বলবোৰৰ লব্ধি শূন্য নহ'লে সেই বলবোৰক অসন্তুলিত বল বোলে। অসন্তুলিত বলে বস্তুৰ গতিৰ অৱস্থা সলনি কৰে, অৰ্থাৎ বস্তুটোত ত্বৰণ (acceleration) সৃষ্টি হয়।
উদাহৰণ: (১) ফুটবলত লাথি মাৰিলে বলটো গতিশীল হয়। (২) স্থিৰ গাড়ী এখন ঠেলিলে চলিবলৈ ধৰে। (৩) ব্ৰেক মাৰিলে গতিশীল চাইকেল লাহে লাহে ৰৈ যায়।
সন্তুলিত আৰু অসন্তুলিত বলৰ পাৰ্থক্য (Difference)
| বিষয় | সন্তুলিত বল | অসন্তুলিত বল |
|---|---|---|
| লব্ধি বল | শূন্য | শূন্য নহয় |
| ত্বৰণ | নহয় (শূন্য) | হয় |
| গতিৰ অৱস্থা | সলনি নহয় | সলনি হয় |
| উদাহৰণ | টেবুলত থকা কিতাপ | লাথি খাই চলা ফুটবল |
নিউটনৰ গতিৰ সূত্ৰ (Newton’s laws of motion)
- প্ৰথম সূত্ৰ (জড়তাৰ সূত্ৰ): বাহ্যিক অসন্তুলিত বল প্ৰয়োগ নকৰালৈকে স্থিৰ বস্তু স্থিৰ হৈ থাকে আৰু গতিশীল বস্তু সৰলৰেখাত সমবেগত চলি থাকে।
- দ্বিতীয় সূত্ৰ: বল (F) = ভৰ (m) × ত্বৰণ (a), অৰ্থাৎ F = ma।
- তৃতীয় সূত্ৰ: প্ৰতিটো ক্ৰিয়াৰ সমান আৰু বিপৰীত প্ৰতিক্ৰিয়া থাকে।
Practice questions
১. একে সৰলৰেখাত বিপৰীত দিশত 5 N আৰু 5 N বল ক্ৰিয়া কৰিলে বলবোৰ সন্তুলিত নে অসন্তুলিত?
লব্ধি বল = 5 − 5 = 0। গতিকে বলবোৰ সন্তুলিত।
২. একে সৰলৰেখাত বিপৰীত দিশত 10 N আৰু 4 N বল ক্ৰিয়া কৰিলে লব্ধি বল কিমান? বলবোৰ সন্তুলিত নে?
লব্ধি বল = 10 − 4 = 6 N। শূন্য নহয়, গতিকে বলবোৰ অসন্তুলিত।
৩. 3 kg ভৰৰ বস্তু এটাত 6 N অসন্তুলিত বল ক্ৰিয়া কৰিলে ত্বৰণ কিমান?
F = ma, গতিকে a = F ÷ m = 6 ÷ 3 = 2 m/s²।
Practise and revise with Leepie
Practise this chapter with Assamese MCQs. Download the Leepie app for free video lessons and practice questions, or see the Leepie books. Leepie is an independent learning app, not part of ASSEB or SEBA.